5th Marath LBA 1.नव्या युगाचे गाणे

 टीप - DSERT कडून प्रश्नसंच तयार करण्याचे कार्य सुरू आहे तत्पूर्वी सरावासाठी आम्ही खालील प्रश्नसंच दिलेला आहे.. 

इयत्ता 5 : पाठ आधारित मूल्यमापन -1. नव्या युगाचे गाणे

पाठ: 1. नव्या युगाचे गाणे (कविता)

I. बहुपर्यायी प्रश्न (MCQs) - 1 गुणांचे प्रश्न

1. नव्या युगाचे गाणे कसे गाण्यास सांगितले आहे? (सोपे)

A) मोठ्या आवाजात

B) एक दिलाने

C) हळूवारपणे

D) फक्त एकट्याने

2. अंतरी कोणता दीप नेहमी तेवत ठेवण्यास सांगितले आहे? (सोपे)

A) ज्ञानाचा दीप

B) मानवतेचा दीप

C) दिव्याचा दीप

D) प्रकाशाचा दीप

3. कशाचा तिमिर (अंधार) सारून तेजोमय सूर्य उगवला आहे? (सोपे)

A) दुःखाचा

B) अज्ञानाचा

C) भीतीचा

D) रात्रीचा

4. विज्ञानाच्या नभोमंडळी आपणास काय होण्यास सांगितले आहे? (सोपे)

A) ग्रह

B) तारे

C) चंद्र

D) सूर्य

5. आपला रंग वेगवेगळा असला तरी आपला सूर कसा आहे? (मध्यम)

A) वेगळा

B) एकसारखा

C) कठीण

D) मंद

6. कशातून एकत्वाचे गाणे गाण्यास सांगितले आहे? (मध्यम)

A) विचारातून

B) अनेकतेतून

C) कामातून

D) खेळातून

7. ध्येयमंदिरी कसे पुढे जाण्यास सांगितले आहे? (सोपे)

A) धावत

B) हासत खेळत

C) रडत

D) शांतपणे

8. भारतभूची पवित्र माती कशापेक्षा प्रिय आहे? (सोपे)

A) घरापेक्षा

B) स्वर्गाहुनही

C) धनापेक्षा

D) मित्रांपेक्षा

9. प्राण कशासाठी पणाला लावायचे आहेत? (मध्यम)

A) स्वतःसाठी

B) या धरणीचे रक्षण करण्या

C) कुटुंबासाठी

D) प्रसिद्धीसाठी

10. 'तिमिर' या शब्दाचा अर्थ काय आहे? (सोपे)

A) प्रकाश

B) अंधार

C) आनंद

D) दुःख

11. 'नित्य' या शब्दाचा अर्थ काय आहे? (मध्यम)

A) कधीतरी

B) सतत

C) सकाळी

D) रात्री

12. 'एकत्व' या शब्दाचा अर्थ काय आहे? (मध्यम)

A) अनेकत्व

B) एकी, समानता

C) भिन्नता

D) वेगळेपणा

13. कविता कोणत्या युगाचे गाणे गाण्यास सांगते? (सोपे)

A) जुन्या युगाचे

B) नव्या युगाचे

C) कठीण युगाचे

D) शांत युगाचे

14. मानवतेचा दीप कोठे तेवत ठेवण्यास सांगितले आहे? (मध्यम)

A) घरात

B) अंतरी (मनात)

C) रस्त्यावर

D) मंदिरात

15. 'सारणे' या शब्दाचा योग्य अर्थ काय? (सोपे)

A) गोळा करणे

B) बाजूस करणे

C) जवळ आणणे

D) उचलणे

16. ध्येय प्राप्त करून घेण्याचे उद्दिष्ट म्हणजे काय? (मध्यम)

A) ध्येय

B) ध्येयमंदिर

C) ध्येयप्राप्ती

D) ध्येय गाठणे

17. कवितेनुसार भारतभूमीची माती कशी आहे? (सोपे)

A) सामान्य

B) पवित्र

C) खराब

D) खूप जुनी

18. कवीने कोणाचे रक्षण करण्यास सांगितले आहे? (सोपे)

A) स्वतःचे

B) कुटुंबाचे

C) धरणीचे (पृथ्वीचे/देशाचे)

D) प्राण्यांचे

19. कवयित्री श्रीमती शुभदा दादरकर या कवितेतून कोणता संदेश देतात? (कठीण)

A) फक्त अभ्यास करण्याचा

B) देशाला पुढे नेण्याचा आणि एकतेचा

C) फक्त खेळण्याचा

D) शांत बसण्याचा

20. 'नभोमंडळी' या शब्दाचा अर्थ काय? (मध्यम)

A) पृथ्वीवर

B) आकाशात

C) पाण्यात

D) जंगलात

II. रिकाम्या जागा भरा - 1 गुणाचे प्रश्न

21. नव्या युगाचे नवीन गाणे _____________ गाऊ. (सोपे)

22. मानवतेचा दीप अंतरी _____________ तेवत ठेऊ. (मध्यम)

23. अज्ञानाचा _____________ सारुनी तेजोमय हा सूर्य उगवला. (सोपे)

24. हा सूर्य _____________ नभोमंडळी आपण तारे होऊ. (सोपे)

25. _____________ आपला वेगवेगळा सूर आपला एकसारखा. (मध्यम)

26. अनेकतेतून _____________ गाणे आपण गाऊ. (सोपे)

27. हातामध्ये हात _____________ देशहिताचा मंत्र जपोनी. (मध्यम)

28. हासत खेळत _____________ पुढे पुढे रे जाऊ. (सोपे)

29. भारतभूची पवित्र माती प्रिय आम्हाला _____________ (सोपे)

30. या धरणीचे _____________ प्राण पणाला लावू. (मध्यम)

31. नव्या युगाचे गाणे या कवितेच्या कवयित्री _____________ आहेत. (सोपे)

III. जोड्या जुळवा - 1 गुणाचे प्रश्न

32.        अ गट             ब गट

1. अंतरी      A. बाजूस करणे

2. तेवणे      B. प्रकाशत राहणे

3. तिमिर     C. मनात

4. सारणे     D. अंधार

5. नित्य      E. सतत

33.            अ गट                          ब गट

1. एक दिल                   A. एकत्वाचे गाणे

2. अनेकतेतून               B. स्वर्गाहुनही प्रिय

3. हातामध्ये हात            C. एकत्र येणे

4. भारतभूची माती         D. पूर्ण शक्तीने काम करणे

5. प्राण पणाला लावू      E. मनाने एक

IV. एका वाक्यात उत्तरे लिहा - 1 गुणाचे प्रश्न

34. नव्या युगाचे गाणे कसे गाण्यास सांगितले आहे? (सोपे)

35. विज्ञानाच्या नभोमंडळी आपणास काय होण्यास सांगितले आहे? (सोपे)

36. कशाचा तेजोमय सूर्य उगवला आहे? (सोपे)

37. अनेकतेतून आपणास कोणते गाणे गाण्यास सांगितले आहे? (सोपे)

38. ध्येय गाठण्यासाठी आपणास काय करण्यास सांगितले आहे? (मध्यम)

39. भारतभूमीची माती कशी आहे? (सोपे)

40. प्राण कशासाठी पणाला लावायचे आहेत? (सोपे)

41. 'मानवतेचा दीप अंतरी नित्य तेवत ठेऊ' या ओळीचा अर्थ काय? (मध्यम)

42. कवितेतील 'नभोमंडळी' या शब्दाचा अर्थ काय? (मध्यम)

43. 'सारणे' या शब्दाचा अर्थ काय आहे? (सोपे)

44. 'एकत्व' म्हणजे काय? (सोपे)

V. 2-3 वाक्यात उत्तरे लिहा - 2 गुणांचे प्रश्न

45. 'मानवतेचा दीप अंतरी नित्य तेवत ठेऊ' - या ओळीचा तुझ्या शब्दांत अर्थ स्पष्ट कर. (मध्यम)

46. 'विज्ञानाच्या नभोमंडळी आपण तारे होऊ' - या ओळीचा तुझ्या शब्दांत अर्थ स्पष्ट कर. (मध्यम)

47. 'रंग आपला वेगवेगळा सूर आपला एकसारखा' - या ओळीचा तुझ्या शब्दांत अर्थ स्पष्ट कर. (कठीण)

48. देशहिताचा मंत्र जपण्यासाठी काय करण्यास सांगितले आहे? (सोपे)

49. या कवितेत कवीने कोणकोणत्या गोष्टींवर भर दिला आहे? (कठीण)

50. नवीन युगाचे गाणे गाताना कशाचा त्याग करण्यास सांगितले आहे? (मध्यम)

51. आपण आपल्या देशाचे रक्षण कसे करू शकतो? (मध्यम)

52. 'हासत खेळत ध्येयमंदिरी पुढे पुढे रे जाऊ' या ओळीतून कवयित्री काय सांगू इच्छिते? (कठीण)

VI. व्याकरण

A. वचन बदला - 1 गुणाचे प्रश्न

53. गाणे (सोपे)

54. तारा (सोपे)

55. हात (मध्यम)

56. माती (सोपे)

57. दीप (सोपे)

C. विरुद्धार्थी शब्द लिहा - 1 गुणाचे प्रश्न

58 नवीन (सोपे)

59. अंधार (सोपे)

60. पुढे (सोपे)

61. पवित्र (मध्यम)

62. प्रेम (मध्यम)

D. समानार्थी शब्द लिहा - 1 गुणाचे प्रश्न

63. अंतरी (सोपे)

64. तिमिर (सोपे)

65. नित्य (मध्यम)

66. धरणी (सोपे)

67. ध्येय (कठीण)

उत्तरसूची

I. बहुपर्यायी प्रश्न (MCQs)

1.    B) एक दिलाने

2.   B) मानवतेचा दीप

3.   B) अज्ञानाचा

4.   B) तारे

5.   B) एकसारखा

6.   B) अनेकतेतून

7.   B) हासत खेळत

8.   B) स्वर्गाहुनही

9.   B) या धरणीचे रक्षण करण्या

10. B) अंधार

11.  B) सतत

12. B) एकी, समानता

13. B) नव्या युगाचे

14. B) अंतरी (मनात)

15. B) बाजूस करणे

16. A) ध्येय

17. B) पवित्र

18. C) धरणीचे (पृथ्वीचे/देशाचे)

19. B) देशाला पुढे नेण्याचा आणि एकतेचा

20. B) आकाशात

II. रिकाम्या जागा भरा

21.   एक दिलाने

22. नित्य

23. तिमिर

24. विज्ञानाच्या

25. रंग

26. एकत्वाचे

27. गुंफुनी

28. ध्येयमंदिरी

29. स्वर्गाहुनही

30. रक्षण करण्या

31.  श्रीमती शुभदा दादरकर

III. जोड्या जुळवा

32.                

1.    अंतरी - C. मनात

2.   तेवणे - B. प्रकाशत राहणे

3.   तिमिर - D. अंधार

4.   सारणे - A. बाजूस करणे

5.   नित्य - E. सतत

33.                

1.    एक दिल - E. मनाने एक

2.   अनेकतेतून - A. एकत्वाचे गाणे

3.   हातामध्ये हात - C. एकत्र येणे

4.   भारतभूची माती - B. स्वर्गाहुनही प्रिय

5.   प्राण पणाला लावू - D. पूर्ण शक्तीने काम करणे

IV. एका वाक्यात उत्तरे लिहा

34. नव्या युगाचे गाणे एक दिलाने गाण्यास सांगितले आहे.

35. विज्ञानाच्या नभोमंडळी आपणास तारे होण्यास सांगितले आहे.

36. अज्ञानाचा तिमिर सारून तेजोमय सूर्य उगवला आहे.

37. अनेकतेतून आपणास एकत्वाचे गाणे गाण्यास सांगितले आहे.

38. ध्येय गाठण्यासाठी हातामध्ये हात गुंफून, देशहिताचा मंत्र जपून, हासत खेळत पुढे जाण्यास सांगितले आहे.

39. भारतभूमीची माती पवित्र आहे आणि ती स्वर्गाहुनही प्रिय आहे.

40.या धरणीचे रक्षण करण्यासाठी प्राण पणाला लावायचे आहेत.

41.  'मानवतेचा दीप अंतरी नित्य तेवत ठेऊ' याचा अर्थ असा की, आपल्या मनात माणुसकी आणि दयाळूपणाची भावना नेहमी तेवत ठेवावी.

42. कवितेतील 'नभोमंडळी' या शब्दाचा अर्थ 'आकाश' किंवा 'आकाशातील जग' असा आहे.

43. 'सारणे' या शब्दाचा अर्थ 'बाजूस करणे' असा आहे.

44.'एकत्व' म्हणजे 'एकी' किंवा 'समानता'.

V. 2-3 वाक्यात उत्तरे लिहा

45.'मानवतेचा दीप अंतरी नित्य तेवत ठेऊ' या ओळीचा अर्थ असा की, आपल्या मनात माणुसकी, दया आणि सहानुभूतीची भावना कायम जागृत ठेवावी. नेहमी इतरांच्या मदतीला धावून जावे आणि सर्वांशी प्रेमाने वागावे.

46.'विज्ञानाच्या नभोमंडळी आपण तारे होऊ' याचा अर्थ असा की, विज्ञानाच्या क्षेत्रात आपण खूप प्रगती करावी. आकाशातील ताऱ्यांप्रमाणे आपणही विज्ञानाच्या जगात चमकून नवीन शोध लावून देशाला आणि जगाला पुढे घेऊन जावे.

47. 'रंग आपला वेगवेगळा सूर आपला एकसारखा' या ओळीचा अर्थ असा की, आपण सर्वजण वेगवेगळ्या जातीधर्माचे, पंथांचे किंवा प्रांतांचे असलो तरी मनाने आणि विचाराने आपण एकच आहोत. आपल्यात कितीही विविधता असली तरी एकोपा आणि एकजूट कायम ठेवून एकत्र काम करावे.

48.देशहिताचा मंत्र जपण्यासाठी हातामध्ये हात गुंफून (एकत्र येऊन) आणि हासत खेळत ध्येयमंदिराकडे (ध्येयाकडे) पुढे जाण्यास सांगितले आहे.

49. या कवितेत कवीने एकी, समानता, देशाभिमान, विज्ञाननिष्ठा, मानवतेची भावना आणि देशाचे रक्षण या गोष्टींवर भर दिला आहे.

50. नवीन युगाचे गाणे गाताना अज्ञानाचा तिमिर (अंधार) दूर सारण्यास सांगितले आहे, म्हणजेच अज्ञानाचा त्याग करण्यास सांगितले आहे.

51.  आपण आपल्या धरणीचे (देशाचे) रक्षण करण्यासाठी आपले प्राणही पणाला लावून देशाला वाचवू शकतो. तसेच, देशहिताचा मंत्र जपून, एकत्र काम करून आणि विज्ञान व मानवतेचा आदर करून देशाचे रक्षण करू शकतो.

52. या ओळीतून कवयित्री सांगू इच्छिते की, जीवनातील उद्दिष्टे गाठताना किंवा ध्येयाकडे वाटचाल करताना ती आनंदाने आणि उत्साहाने करावी. कोणतीही अडचण किंवा आव्हान असले तरी हसत-खेळत त्यांना सामोरे जावे आणि नेहमी पुढे जात रहावे.

VI. व्याकरण

A. वचन बदला

53. गाणी

54.तारे

55. हात

56. माती

57. दीप / दिवे

C. विरुद्धार्थी शब्द लिहा

         58.              जुने

59. प्रकाश

60. मागे

61.  अपवित्र

62. द्वेष

D. समानार्थी शब्द लिहा

         63.              मनात/हृदयात

64.अंधार

65. नेहमी/सतत

66.पृथ्वी/जमीन

67. उद्दिष्ट/लक्ष्य