8th SS LBA 3-प्राचीन भारतीय संस्कृती सिंधू-सरस्वती संस्कृती आणि वैदिक संस्कृती

CLASS - 8 

    MEDIUM - MARATHI 

SUBJECT -Social Science 

SYLLABUS - KARNATAKA STATE 

QUESTION BANK OF  LESSON BASED ASSESSMENT

सदर प्रश्नावली DSERT website वरील पुस्तकातील भाषांतर आहे. 

पाठ 3: प्राचीन भारतीय संस्कृती

सिंधू-सरस्वती संस्कृती आणि वैदिक संस्कृती

अध्ययन निष्पत्ती:

• नगर नियोजन, शहरी जीवन आणि ऱ्हास या संदर्भात सिंधू-सरस्वती संस्कृतीची आधुनिक शहरी प्रणाली/नियोजनाशी तुलना करणे.
• वैदिक काळातील जीवनशैलीचे विश्लेषण करणे.

I. बहुपर्यायी प्रश्न

1.    सिंधू संस्कृतीचा शोध कोणत्या वर्षी लागला? (E)

A) 1920-1921

B) 1925-1926

C) 1911-1912

D) 1947-1948

2.   भारताच्या प्राचीन संस्कृतीचे उत्खनन कोणी केले? (E)

A) दयाराम साहनी

B) आर. डी. बॅनर्जी

C) जॉन मार्शल

D) कनिंगहॅम

3.   अग्नि-वेदी (fire altars) कोठे सापडल्या? (E)

A) कालीबंगन आणि लोथल

B) मोहेंजो-दारो

C) हडप्पा

D) यापैकी कोणतेही नाही

4.   पावसाचे पाणी साठवण्याची (rainwater harvesting) कार्यक्षम प्रणाली कोणत्या ठिकाणी सापडली आहे? (E)

A) कालीबंगन

B) धोलावीरा

C) लोथल

D) हडप्पा

5.   एक मोठे जहाजबांधणी केंद्र (dockyard) कोठे सापडले? (E)

A) धोलावीरा

B) लोथल

C) कालीबंगन

D) मोहेंजो-दारो

II. खालील प्रश्नांची एका वाक्यात उत्तरे द्या.

6.   सर्वात प्रथम 'हडप्पा संस्कृती' कोणी घोषित केली? (E)

7.   वैदिक संस्कृतीचा काळ कोणता होता? (E)

8.   'वेद' या शब्दाचा उगम सांगा. (A)

9.   सर्वात प्राचीन वेद कोणता होता? (E)

10. ऋग्वेदातील कोणते मंडल आणि सूक्त जातीव्यवस्थेचा उल्लेख करते? (E)

11.  उत्तर वैदिक काळातील मुख्य व्यवसाय कोणता होता? (E)

12. ऋग्वेदात किती सूक्ते (hymns) आहेत? (A)

13. जगातील दोन प्रमुख संस्कृतींची नावे सांगा. (E)

14. सरस्वती नदीला काय म्हटले जात होते? (A)

15. सिंधू-सरस्वती संस्कृतीचे बहुतांश अवशेष कोठे सापडले आहेत? (E)

III. खालील प्रश्नांची दोन किंवा तीन वाक्यांत उत्तरे द्या.

16. भारताच्या प्राचीन संस्कृतीला काय म्हटले जाते? (E)

17. वेदांची नावे सांगा. (E)

18. संस्कृतींचा (civilizations) उगम कसा झाला? (D)

19. हडप्पाच्या नगर नियोजनाचे वर्णन करा. (D)

IV. खालील प्रश्नांची पाच किंवा सहा वाक्यांत उत्तरे द्या.

20. मोहेंजो-दारो येथील 'महास्नानगृहा'चे (Great Bath) महत्त्व स्पष्ट करा. (A)

21. सिंधू संस्कृतीतील दैनंदिन वापराच्या वस्तूंच्या निर्मितीच्या अद्वितीय वैशिष्ट्यांचे वर्णन करा. (A)

V. खालील प्रश्नांची सात किंवा आठ वाक्यांत उत्तरे द्या.

22.           सिंधू-सरस्वती संस्कृतीच्या नगर नियोजनाची अद्वितीय वैशिष्ट्यांची यादी करा. (A)

23.               वैदिक काळातील सामाजिक आणि राजकीय पद्धतीचे वर्णन करा. (A)